Çalışma hayatında ağır ve tehlikeli koşullarda görev yapan çalışanlara erken emeklilik imkânı sağlayan yıpranma payı uygulaması dikkat çekiyor. SGK tarafından fiili hizmet süresi zammı olarak adlandırılan sistem, belirli meslek gruplarındaki çalışanların prim günlerine ek süre kazandırıyor.
Yaklaşık 45 meslek grubunu kapsayan uygulamada maden işçileri, askerler, polisler, gazeteciler, sağlık çalışanları, itfaiyeciler ve radyoaktif işlerde çalışanlar da bulunuyor. Ancak her meslek için tanınan ek süre aynı değil. Yer altı maden işçilerine yılda 180 gün, bazı meslek gruplarına 90 gün, sağlık çalışanlarına ise belirli şartlarda 60 gün ilave hizmet süresi verilebiliyor.
Yıpranma payıyla kazanılan ek süre, prim günlerinin daha hızlı tamamlanmasını sağlarken belirli şartlarda emeklilik yaşını da düşürebiliyor. Genel uygulamada yaş indirimi için en az 3 bin 600 gün, yer altı işlerinde ise bin 800 gün çalışma şartı aranıyor.
Kazanılan ilave sürenin tamamı emeklilik yaşından düşülmüyor. Genel olarak ek hizmet süresinin yarısı, en fazla 3 yıl olmak üzere emeklilik yaşından indirilebiliyor.
Yıpranma payından yararlanmak isteyen çalışanların yalnızca ilgili meslek grubunda bulunması yeterli olmuyor. Fiilen kapsam dahilindeki işlerde çalışmış olmak ve mevzuatta belirtilen şartları karşılamak gerekiyor. Bu nedenle çalışanların SGK hizmet kayıtlarını kontrol ederek kendilerine tanınan ek süreyi öğrenmeleri önem taşıyor.
